MEER OVER LEIDEN

(maart 05)


De naam

De stad Leiden ligt op het punt waar twee armen van de Rijn, de Mare en de Vliet, samenkomen. In de middeleeuwen verkreeg Leiden stadsrechten en het oudste document daarover dateert uit 1266. Daarin breidt Floris V deze stadsrechten uit.

Maar de oudste nederzettingen dateren al uit de Romeinse tijd, de Rijn was de noordgrens van hun gebied en daarom bouwden zij nederzettingen zoals Albanianis (Alphen aan den Rijn), Matilo (Roomburg) en Pretorium Agrippine (Valkenburg).

Maar ook Lugdunum. Dit lag ten westen van Valkenburg, en dus niet op de plaats waar Leiden ligt. Toch wordt deze stad vaak aangeduid als Lugdunum Batavorum.

Waarschijnlijk heeft Leiden deze naam geannexeerd in de zestiende eeuw, toen vele documenten in het Latijn werden opgesteld en voor plaatsnamen Latijnse varianten werden bedacht.

De naam van Leiden zelf is gemakkelijker te verklaren, Lede of Leijthon is een oude benaming voor een waterstroom.

In 1083 wordt de naam Leijthen voor het eerste gebruikt, in 1200 is dit veranderd in Leijden.

Het wapen

Toen in 1121 de graven van Holland een kapel lieten bouten op de plek van de latere Pieterskerk, wijdde de Utrechtse bisschop Godebald deze aan apostel Petrus, de bewaker van de hemelpoort. Zijn symbool van de twee gekruiste sleutels siert sindsdien het Leidse stadswapen.

Dit wapen veranderde in de loop der tijd. Soms hield een leeuw de sleutels vast, soms twee leeuwen. Na de tweede wereldoorlog hief de leeuw een zwaard, omdat dit strijdbaarder was. Het wapen van Leiden bestaat momenteel uit een leeuw met twee sleutels.

De meest voorkomende namen

Begin 2004 hadden 118.745 inwoners van Leiden bij elkaar bijna 27.000 achternamen. De meest voorkomende naam was Van den Berg met 534 vermeldingen. Daarna kwam De Jong met 509 en Van Leeuwen met 504 vermeldingen.

De naam 'Van Leeuwen' heeft overigens weinig te maken met het dier zelf, maar komen van het oude woord 'lee' of 'leeuw' dat 'grafheuvel' betekent.

De verdere top tien bestaan uit Jansen, Smit, Bakker, Van Dijk, De Vries, Schouten en Visser.

Overigens zou de naam Jansen net als in de rest van Nederland op nummer een staan, als de naam Janssen bij Jansen opgeteld zou worden!

(bron: L.Dagblad)

Straten

Leiden is een van de weinige steden die een straat vernoemd heeft naar twee hoeren, namelijk de gezusters Groenhazen. Zij woonden en werkten dichtbij de Doelenkazerne en kregen zo 'hun' gracht naar zich vernoemd.

Burgraven van Leiden

1083 - 1108 Alewijn

1143 - 1156 Alwinus Castellanus

1167 Elinand Castellanus

1202- 1241 Jacob

1251 - 1253, Christina, dochter van Jacob. Zij huwt met Dirk van Cuijck.

1266 - 1319 Hendrik van Cuijck

1319 - 1339 Dirk van Cuijck

1339 - 1348 Philips van Wassenaar

1348 - 1392 Dirk van Wassenaar, had geen wettig nageslacht

1392 - 1428 Philips van Wassenaar, een neef van Dirk van Wassenaar

1428 - 1447 Hendrik van Wassenaar

1447 - 1451 Jacob van Wassenaar

1451 - 1496 Jan I van Wassenaar

1496 - 1523 Jan II van Wassenaar. Zijn dochter Maria huwde Jacques, de eerste graaf van Ligne

1523 - 1544 Maria van Wassenaar

1544 - 1552 Jacques de Ligne

1552 - 1583 Philippe de Ligne

1583 - 1624 Lamoral de Ligne

1624 - 1641 Albert Henri de Ligne

1641 - 1651 Claude Lamoral de Ligne, totdat de stad het burgraafschap aankoopt.

De burggraaf benoemde tot 1420 de schout en de schepenen van de stad.

Burgemeesters:

1651 - 1664 Jan Pietersz van der Maersche

1664 - 1681 Hermans Jansz Schuijl

1681 - 1711 Daniel Simons van Alphen

1711 - 1736 Pieter van Leijden

1736 - 1746 Gerard Amelis van Hoogeveen

1746 - 1759 Pieter Gijs

1759 - 1763 Nicolaas Danielsz van de Velde

1763 - 1764 Diederik van Leijden

1765 - 1788 Pieter Cornelis van Leijden

1788 - 1794 Diederik van Leijden

 

1851 - 1858 Albert Otto Ernst van Limburg Stirum

1858 - 1866 Daniel Siegenbeek (geboren te Leiden)

1866 - 1880 Willem Cornelis van den Brandeler

1880 - 1894 Louis de Laat de Kanter

1894 - 1903 Francois Was

1903 - 1909 Nicolaas de Ridder

1910 - 1927 Nicolaas Charles de Gijselaar

1927 - 1941 Adriaan van de Sande Bakhuyzen

1941 - 1945 RN van Ruijter Steveninck

1946 - 1964 Francois Henri van Kinschot

1946 - 1964 FH van Kinschot

1965 - 1971 Gerrit Cornelis van der Willigen

1971 - 1980 Adriaan Jan Vis

1980 - 1999 Cornelis Hieronymus Goekoop

1999 - 2002 Jan Klaas Tjipke Postma

2002 - 2003 Wolter Lemstra

2003 - Henri Johan Jozef Lenferink

TERUG